Atölye & Fire
Kuyumcuda Fire Nedir, Nasıl Hesaplanır?
Fire, altının işlenmesi sırasında kaçınılmaz olarak kaybolan miktardır. Küçük görünür ama gram gram biriktiğinde doğrudan kârınızdan eksilir. Bu yazıda fireyi HAS altın bazında doğru hesaplamayı, çözümlü bir örnekle adım adım anlatıyoruz.
Fire nedir, neden oluşur?
Fire; döküm, eritme, cilalama, gravür gibi işlemlerde talaş, buharlaşma, cüruf ve ekipmanda kalan kalıntılar nedeniyle ortaya çıkan altın kaybıdır. Atölyeye verdiğiniz altın ile geri aldığınız altın arasındaki farktır. Her işlem türünün kendine özgü bir fire aralığı vardır; döküm firesi cila firesinden farklıdır.
Fire nasıl hesaplanır?
En kritik kural: fireyi brüt gram üzerinden değil, HAS (saf 24 ayar) altın üzerinden hesaplayın. Çünkü atölyeye verdiğiniz ve geri aldığınız altının ayarı (milyemi) farklı olabilir. Önce her iki tarafı da HAS'a çevirin:
Fire (g) = Verilen HAS − Geri alınan HAS
Fire oranı (%) = Fire ÷ Verilen HAS × 100
Atölyeye 120 g, 14 ayar (585 milyem) hurda verdiniz:
Verilen HAS = 120 × 585 ÷ 1000 = 70,20 g
Döküm sonrası mamul + artıkların HAS karşılığı 68,50 g geri geldi:
Fire = 70,20 − 68,50 = 1,70 g HAS
Fire oranı = 1,70 ÷ 70,20 × 100 = %2,42
Kabul edilebilir fire ne kadar?
Tek bir doğru sayı yoktur; işlem türüne, ustaya ve ekipmana göre değişir. Önemli olan, kendi atölyeniz için bir eşik belirleyip her parti için bu eşiği aşan işleri yakalamaktır. Eşik aşıldığında bu, ya bir ölçüm hatasına ya da gözden kaçan bir kayba işaret eder.
GoldMath ile fire takibi
GoldMath, atölyeye verilen ve geri alınan altını otomatik HAS'a çevirir, fire oranını anında hesaplar ve renk kodlu bir çubukla (yeşil-sarı-kırmızı) gösterir. Eşik aşıldığında uyarı gönderir ve fireyi gider kalemi olarak deftere işler — böylece kayıplarınızı tahmin etmek yerine ölçersiniz.
Fireyi tahmin etmeyin, ölçün
GoldMath atölye fire takibini, 10 atölye türü ve haftalık döngüyle otomatikleştirir. HAS hesabı, eşik uyarısı ve gider kaydı sizin için yapılır.
GoldMath'i ücretsiz deneyin